Ile lat zdrowia zabiera nam samotność?

Samotność bywa

kosmicznie trudna.

Wszyscy zapewne zdajemy sobie z tego sprawę. Za tym doświadczeniem kryją się jednak również konkretne liczby, a one, moi drodzy, potrafią naprawdę mocno dać do myślenia.

W sierpniu 2026 roku w czasopiśmie naukowym "Nature Communications" ukazało się badanie, w którym naukowcy przeanalizowali dane

277 489

dorosłych mieszkańców Wielkiej Brytanii, których zdrowie śledzono przez ponad 13 lat.

Czym samotność różni się od izolacji społecznej?

Samotność to subiektywne poczucie, że brakuje nam bliskich więzi. Izolacja to stan obiektywny: mało kontaktów z ludźmi. Można mieszkać samemu i rzadko widywać znajomych, a mimo to nie czuć się samotnie. Można też mieć wokół siebie wielu ludzi i czuć się

bardzo samotnie.

W tym badaniu za samotne uznano osoby, które często czuły się samotne i rzadziej niż raz w miesiącu mogły się komuś zwierzyć. Za odizolowane uznano te, które spełniały co najmniej dwa z trzech warunków: mieszkały same, widywały rodzinę lub przyjaciół rzadziej niż raz w miesiącu i nie brały udziału w żadnych zajęciach towarzyskich przynajmniej raz w tygodniu.

Kobiety w wieku 50 lat, które były jednocześnie samotne i odizolowane, miały przed sobą średnio

Bez depresji i zaburzeń lękowych było to

3,7 roku mniej.

U samotnych i odizolowanych mężczyzn było to odpowiednio 1,7 roku mniej bez poważnych chorób fizycznych i aż

5,8 roku mniej

bez depresji i zaburzeń lękowych.

Punktem odniesienia były osoby, które nie były ani samotne, ani odizolowane. Za poważne choroby fizyczne badacze uznali cukrzycę typu 2, choroby serca i naczyń, przewlekłe choroby płuc, demencję, chorobę Parkinsona i nowotwory.

Czy to znaczy, że samotność wywołuje choroby?

Tego nie wiemy.

To badanie obserwacyjne, a nie eksperyment. Sami autorzy piszą, że nie pozwala ono wyciągać wniosków o przyczynach. Uczestnicy brytyjskiej bazy UK Biobank to też ochotnicy: na zaproszenie odpowiedziało 5,5% osób, więc nie odzwierciedlają oni całego społeczeństwa.

Ilu Polaków czuje się samotnie?

Połączmy te informacje z badaniem opublikowanym w 2025 roku przez polskich naukowców z Wrocławia i Szczecina. W obu jego pomiarach wzięło udział

3275 dorosłych Polaków,

zrekrutowanych przez internetowy panel badawczy tak, by odpowiadali strukturze ludności pod względem wieku, płci, wykształcenia, pracy i miejsca zamieszkania.

Przewlekłą samotność zaobserwowano u aż

Przewlekła oznacza tu, że ktoś przekroczył próg samotności w obu pomiarach, latem 2024 roku i w lutym 2025 roku. Badacze użyli skali De Jong Gierveld, a próg wynosił 3 punkty na 11 możliwych. U osób przewlekle samotnych częściej występowały objawy depresji, lęku uogólnionego, lęku społecznego i myśli paranoidalnych.

To zestawienie podsuwa wniosek o

cichej epidemii naszych czasów.

To nasza interpretacja. Oba badania mierzyły samotność innymi narzędziami, więc ich liczb nie da się wprost przyłożyć do siebie.

Samotność to coś więcej niż ulotny stan ducha czy gorszy wieczór. Z tych danych wynika, że idzie w parze z utratą tego,

co najcenniejsze.

Czasem najprostszą, a zarazem najpotężniejszą rzeczą, jaką możemy zrobić dla zdrowia drugiego człowieka (i swojego własnego!), jest po prostu

być.

• Zapytać.
• Wysłać wiadomość.
• Zauważyć.

Bo w świecie, w którym tak łatwo zgubić się w tłumie, prawdziwa obecność bywa najskuteczniejszym lekiem, którego nawet najbardziej spektakularna nauka i technologia nie zamkną w żadnej tabletce.